IPN potwierdza. Odnaleziono szczątki „Uskoka”!

Uskok

Legendarny dowódca żołnierzy wyklętych, kapitan Zrzeszenia „WiN” Zdzisław Broński „Uskok” jest wśród 21 zidentyfikowanych ofiar totalitaryzmu komunistycznego, których nazwiska ogłosił w Pałacu Prezydenckim IPN.
Szczątki ofiar zostały odnalezione podczas prac prowadzonych przez Biuro Poszukiwań i Identyfikacji IPN w różnych miejscach Polski w 2017 i 2018 r. oraz – w jednym przypadku – w 2013 r. na „Łączce” Cmentarza Wojskowego na Powązkach w Warszawie.

Najbardziej znanym spośród odnalezionych dziś żołnierzy podziemia jest Zdzisław Broński ps. „Uskok”, sierż. rez. WP, ppor. Armii Krajowej, por. Delegatury Sił Zbrojnych, kpt. Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość”, kawaler orderu Virtuti Militari.

Broński urodził się 24 grudnia 1912 r. w Radzicu Starym w powiecie lubartowskim. W 1934 r. powołano go do służby wojskowej w 23. pułku piechoty we Włodzimierzu Wołyńskim, gdzie ukończył szkołę podoficerską.

We wrześniu 1939 r. walczył w składzie 50. pułku piechoty. 8 września 1939 r. dostał się do niewoli niemieckiej, z której zbiegł 17 października 1940 r. Po przedostaniu się w rodzinne strony rozpoczął działalność konspiracyjną. „Początkowo związał się z Polską Organizacją Zbrojną, a następnie wstąpił do Armii Krajowej. Dowodził plutonem terytorialnym nr XIVa, który wchodził w skład Rejonu I Obwodu AK Lubartów. W kwietniu 1944 r. zorganizował oddział partyzancki, który w maju 1944 r. przekształcono w VI pluton zgrupowania oddziałów 8. pułku piechoty Legionów AK” – podaje strona IPN.

Dla znacznej części konspiracji kolejne klęski Niemiec nie zwiastowały końca wojny. Kiedy na Lubelszczyznę wkroczyła Armia Czerwona „Uskok” rozformował swój oddział. Poszukiwany przez NKWD, wrócił do podziemia. „Jest faktem niezaprzeczalnym, że powodem powstania partyzantki były bezwzględne i krwawe metody komunistyczne” – pisał. W początkach 1945 r. odtworzył swój oddział partyzancki, podległy początkowo komendzie Obwodu Delegatury Sił Zbrojnych – Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość” Lubartów, a od maja 1946 r. komendantowi oddziałów leśnych Inspektoratu WiN Lublin mjr. Hieronimowi Dekutowskiemu – słynnemu „Zaporze”. Brońskiego mianowano dowódcą oddziałów Obwodu WiN Lubartów.

W lutym 1947 r. „Uskok” nie skorzystał z amnestii. wrześniu 1947 r. objął komendę nad wszystkimi grupami zbrojnymi operującymi na terenie byłego Inspektoratu WiN Lublin. Od jesieni 1947 r. ukrywał się najczęściej w bunkrze wybudowanym pod stodołą Wiktora i Mieczysława Lisowskich w Dąbrówce koło Łęcznej. Wieczorem 20 maja zabudowania Lisowskich otoczyła 150-osobowa grupa operacyjna UB-MO-KBW.

Rankiem 21 maja 1949 r., kiedy znalazł się w sytuacji bez wyjścia, zdecydował się popełnić samobójstwo. Odebrał sobie życie detonując granat.

W czerwcu 2018 r., w czasie prac prowadzonych przez IPN w okolicach bunkra, w którym zginął „Uskok” odnaleziono fragmenty jego szczątków.

Poza Zdzisławem Brońskim wśród zidentyfikowanych ofiar są: Ludwik Augustyniak ps. Cygan, Gustek, st. sierż. WP, żołnierz Armii Krajowej; Wiesław Budzik ps. Roland, żołnierz Związku Walki Zbrojnej, Narodowego Zjednoczenia Wojskowego; Stanisław Dolewski; Adam Domalik ps. Kowboj, żołnierz Armii Krajowej; Józef Domański ps. Paweł, Łukasz, Znicz, żołnierz Armii Krajowej – Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość”; Florian Dutkiewicz ps. Jawor, Wiktor, st. sierż. WP, żołnierz Armii Krajowej; Tadeusz Gajda ps. Tarzan, żołnierz Narodowej Organizacji Wojskowej – Armii Krajowej, podporucznik Narodowego Zjednoczenia Wojskowego; Stefan Górski, ps. Brzeg, Zdrój, ppor. piech. rez., oficer Armii Krajowej, cichociemny, kawaler orderu Virtuti Militari; Władysław Guzdek, ps. Wilk, żołnierz Narodowych Sił Zbrojnych; Jan Kwiczala ps. Emil, członek Narodowych Sił Zbrojnych; Tadeusz Leśnikowski ps. Desant, porucznik Armii Krajowej; Stanisław Ludzia ps. Harnaś, żołnierz Armii Krajowej; Stanisław Marciniak ps. Niewinny, Janusz, żołnierz Batalionów Chłopskich, Armii Krajowej – Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość”; Adam Mirecki ps. Adaś – podporucznik rezerwy WP, kapitan Narodowej Organizacji Wojskowej – Armii Krajowej; Wincenty Niemkowicz; Tadeusz Ośko vel Wojciech Kossowski ps. Sęp, ppor. Armii Krajowej; Jan Przybyłowski ps. Onufry, por. Narodowego Zjednoczenia Wojskowego; Szczepan Ścibior – pułkownik WP, kawaler orderu Virtuti Militari; Antoni Wąsowicz ps. Roch, sierż. Armii Krajowej; Tadeusz Zajączkowski ps. Mokry, żołnierz Armii Krajowej.

Udostępnij, podziel się! ;)
    Poniżej możesz napisać komentarz do tego artykułu. Wysłanie komentarza jest równoważne z akceptacją [Regulaminu komentarzy]

    Czytelnicy napisali 1 komentarz do artykułu "IPN potwierdza. Odnaleziono szczątki „Uskoka”!"

    1. kalia pisze:

      To jest bardzo dobra wiadomość. Polecam wszystkim lekturę pamiętnika „Uskoka”.

    Skomentuj kalia

    WordPress | Download Free WordPress Themes | Thanks to Themes Gallery, Premium Free WordPress Themes and Free Premium WordPress Themes